نگاهی مهندسی و جامع به روند ساختوساز تجاری و شکلگیری معماری نمای شیشهای در ایران
صنعت ساختمان در ایران از یک فعالیت صرفاً عمرانی، به یک عرصه اقتصادی-تجاری تمامعیار تبدیل شده است؛ عرصهای که در آن هر تصمیم، از انتخاب اسکلت تا نوع نمای ساختمان، مستقیماً بر ارزش اقتصادی پروژه اثر میگذارد. اگر از حدود سالهای ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ نگاه غالب در ساختوسازها معطوف به ایجاد یک سازه مقاوم و تکمیل واحدهای داخلی بود، امروز نمای خارجی ساختمان بهعنوان «هویت پروژه» و «زبان ارتباطی آن با شهر» نقش تعیینکنندهای پیدا کرده است.
ساختمانهای تجاری، اداری و خدماتی چندطبقه در شهرهای بزرگی مانند تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و حتی شهرهای شمالی مانند رشت و رامسر، بهگونهای طراحی میشوند که علاوه بر تأمین کاربری، بتوانند برندینگ سازه را ایجاد کنند. در این فضای رقابتمحور، کارفرمایان و طراحان معماری ناگزیر شدهاند که از فناوریهای جدید، سبکهای نوین طراحی و متریالهای مدرن بهره ببرند. یکی از بارزترین نتایج این گرایش، گسترش چشمگیر نماهای شیشهای مدرن از جمله سیستمهای کرتینوال است.
اما چرا این تحول رخ داد؟
چرا شیشه، آن هم در ابعاد وسیع، جایگزین سنگ تراورتن، کامپوزیت، آجر و سایر نماهای سنتی شد؟
در این مقاله ازسایت ایران آلوم تیم فنی و تحریریه بر آن شد تا با نگاهی جامع و کارشناسی شده این موضوع را بررسی کند و پاسخ پرسشهای مطرح شده را با زبانی فنی و علمی پاسخ دهد و اگر شما هم جزو افرادی هستید که به فکر اجرای نمای شیشهای کرتین وال برای پروژه خود هستید و در این باره نیاز به اطلاعات فنی در مورد عایقبندی و آببندی این سیستم دارید و اینکه نمای کرتین وال چرا هر روز بیشتر از قبل در پروژهها اجرا میشود، پیشنهاد میکنیم خواندن این مقاله را از دست ندهید.
۱. تغییر نگاه سرمایهگذاران؛ نما بهعنوان ابزار ارزشافزایی
توسعهدهندگان پروژههای تجاری و اداری بهخوبی دریافتهاند که مشتری یا مراجعهکننده، ابتدا «نما» را میبیند و سپس وارد ساختمان میشود. نما نهتنها یک مؤلفه زیباییشناختی است بلکه عامل جذب سرمایه، جلب اعتماد مخاطب و ایجاد اعتبار سازه به شمار میرود. در بسیاری از خیابانهای اصلی تهران و کلانشهرها، ارزش اجاره هر واحد اداری یا تجاری تنها به دلیل مدرنبودن نما از ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است. این واقعیت باعث شده که انتخاب متریال نما از یک تصمیم فرعی به یک گزینه راهبردی تبدیل شود.
همین تغییر نگاه سبب شد که تکنولوژیهای نوین، بهویژه نمای کرتینوال، وارد جریان اصلی ساختوساز ایران شود.
کرتینوال با ظاهر شفاف، حجیم و مدرن خود توانست جایگاه بصری متفاوتی برای سازهها ایجاد کند؛ گویی ساختمان دیگر یک جسم صلب و سنگین نیست، بلکه یک پوسته هوشمند، سبک، پویا و زنده است.
۲. تغییر نیازهای معماری معاصر
معماران امروز برخلاف ۳۰ سال پیش درگیر محدودیتهای سنتی طراحی نما نیستند و می خواهند از دل یک سازه بتنی بی روح یک شاهکار مدرن با جلوه ای باشکوه خلق کنند به دنبال:
-
ایجاد سطوح بزرگ شیشهای جهت بهره مندی از نور طبیعی و دید وسیع از داخل ساختمان به محیط بیرون هستند.
-
اجرای خطوط تمیز، منظم و یکپارچه جهت دستیابی به نمای مدرن و مینیمال با اصول طراحی مهندسی شده.
-
تأمین نور طبیعی و عدم نیاز به استفاده از انرژی برق و صرفه جویی در آن.
-
افزایش بهرهوری انرژی و استفاده هر چه بهتر از امکانات طبیعی.
-
کاهش بار مرده ساختمان با حذف نماهای سنگی ، آجری و کار شده با ملات سیمانی.
-
امکان اجرای دهانههای بزرگ و تقسیم بندی ابعاد شیشه به قسمت های بزرگتر.
هستند. این نیازها در بسیاری از پروژهها، معمار را مستقیماً به سوی سیستمهای کرتینوال هدایت میکند؛ چراکه این سیستم، زبان مهندسی لازم برای تحقق چنین رویکردهایی است.
۳. سناریویی از یک پروژه واقعی در ایران – نگاه مهندسی به انتخاب نما
برای فهم بهتر موضوع، سناریوی یک پروژه واقعی را تجسم کنید:
فرض کنید یک ساختمان اداری ۱۲ طبقه در یکی از مناطق شمالی تهران در حال طراحی است. کارفرما درخواست میکند که پروژه علاوه بر استانداردهای سازهای، دارای اعتبار دیداری بالا باشد و بتواند با ساختمانهای شاخص اطراف رقابت کند.
مهندس معمار طی جلسات اولیه، سه گزینهی اصلی را مطرح میکند:
-
نمای سنگ خشک: همان نمای که امروزه بیشتر باب شده و سنگ و سرامیک را بدون ملات سیمانی اجرا می کنند.
-
نمای کامپوزیت: همان نمای که جلوه ای مدرن به نماهای تجاری و اداری می بخشد و از زیرسازی فلزی با پوشش ورق های آلومینیوم تشکیل شده است.
-
نمای شیشهای کرتینوال: نمایی مدرن، مهندسی شده و ارزش آفرین که از قاب بندی آلومینیوم با نمایی تمام شیشه ای اجرا می شود.
هر گزینه مزایا و معایب خود را دارد؛ اما در نهایت، بعد از تحلیل:
-
وزن زیاد سنگ
-
عدم امکان یکپارچگی کامل
-
محدودیت در ایجاد انعطاف بصری
-
کاهش نور طبیعی
نمای سنگ و کامپوزیت از دور رقابت خارج میشوند. کامپوزیت با وجود مزایای ظاهری، از نظر دوام و رفتار حرارتی در پروژههای بلندمرتبه عملکرد ایدهآلی ندارد.
در این میان، کرتینوال گزینهای است که:
-
میتواند سطوح وسیع شیشهای ایجاد کند
-
سازه را سبکتر نگه دارد
-
امکان طراحی سازهای پویا و متغیر را فراهم کند
-
در برابر باد و زلزله رفتار کنترلشدهتری دارد
-
قابلیت نصب سریعتری نسبت به سنگ خشک دارد
در نتیجه کارفرما و تیم مهندسی تصمیم میگیرند پروژه را با نمای کرتینوال اجرا کنند.
این تصمیم یک انتخاب صرفاً زیباییشناختی نیست؛ بلکه محاسبات سازهای، اقلیمی، حرارتی، اقتصادی و بهرهوری انرژی پشت آن قرار دارد.
۴. چرا ساختمانهای تجاری چندطبقه عاشق شیشه شدند؟
وقتی درباره «ساختمان تجاری» صحبت میکنیم، منظور ما سازهای است که:
مخاطب را از فاصله دور جذب کند _ هویت برند مستأجران یا مالک پروژه را نمایش دهد _ امکان نمایش ویترین و محصولات را بدهد _ نور طبیعی فراوان برای صرفهجویی انرژی داشته باشد و در زمان کوتاه قابل اجرا باشد
نمای شیشه ای کرتینوال تمام این نیازها را بهطور همزمان پاسخ میدهد و به همین دلیل امروزه در پروژههای بزرگی همچون:
-
مجتمعهای تجاری چندطبقه
-
مالها
-
هتلها
-
برجهای اداری
-
ساختمانهای مالی
-
مراکز خدماتی و درمانی
تقریباً در ۷۰٪ موارد یکی از انواع سیستمهای کرتینوال انتخاب و اجرا میشود.
۵. چالشهای ایران و اهمیت تخصص در اجرای نماهای شیشهای
در ایران، اجرای کرتینوال به واسطه شرایط اقلیمی و اقتصادی چالشهای مخصوص به خود را دارد. برخلاف کشورهای اروپایی که کیفیت مواد اولیه ثابت و استاندارد است و هر روز در حال ارتقا فنی سیستم کرتین وال هستند، در ایران با پدیدههایی مانند:
-
تنوع بسیار زیاد کیفیت لاستیکها و سایر متریالهای بهکاررفته در اجرای نمای کرتینوال مواجه هستیم (از جمله پروفیل آلومینیوم، لاستیک و درزگیر درب و پنجره و یراقآلات آلومینیوم).
-
وجود محصولات تقلبی یا شبهاصل که فقط نوشته های لاتین دارند و به هیچ وجه وارداتی و اصل نیستند.
-
نوسانات قیمتی در واردات که عامل اصلی افت کیفیت در اجرا می شود.
-
ضعف برخی تولیدکنندگان داخلی در بروز کردن دستگاه الات و دانش تولید مواد اولیه.
-
کم تجربگی برخی مجریان و عدم بروز بودن اطلاعات فنی در این زمینه.
-
اقلیمهای بسیار متفاوت (خشک، مرطوب، ساحلی، گرم، سرد)
روبهرو هستیم.
چرا اجرای نمای شیشهای بدون انتخاب متریال استاندارد فاجعهساز میشود؟
این عوامل باعث شده که اجرای نماهای شیشهای نهتنها نیازمند تخصص، بلکه نیازمند انتخاب دقیق و حساس متریال باشد.
به همین دلیل، اگر در پروژهای کوچکترین ضعف در انتخاب لاستیکهای EPDM، چسبها، پروفیلها، یراقآلات یا کیفیت گسکتها وجود داشته باشد، نتیجه آن میتواند دردسرهای بزرگی مانند:
-
نفوذ آب هنگام بارندگی و ایجاد خسارت به نمای داخلی و سازه ساختمان شود.
-
نفوذ گرد و غبار از درزهای به وجود آمده ناشی از کوتاه شدن لاستیک ها و نیاز به گردگیری های مکرر.
-
بخارزدگی شیشه های دوجداره نصب شده در نمای کرتین وال به خاطر تبادل رطوبت و آب باران.
-
شکست حرارتی و عدم عایق بندی نمای کرتین وال و تبادل حرارت و برودت از نمای اجرا شده.
-
نشست و تغییر شکل نامتوازن لاملها به دلیل زنگزدگی و خوردگی ناشی از نفوذ رطوبت در اتصالات، پروفیلها و پیچ و مهرههای نما.
-
و حتی خطرات جدی ساختاری و آسیب به سازه بتنی ساختمان.
باشد.
این دقیقاً همان چیزی است که بسیاری از مجریان در سالهای ابتدایی کار خود تجربه کردهاند؛ تجربهای که گاهی هزینههای بسیار سنگینی به پروژه تحمیل کرده است.
در ادامه همین مطلب، در بخش دوم، سیستم کرتینوال را به شکل دقیق، مهندسی و فنی تعریف خواهیم کرد؛ اجزای سازهای آن را تحلیل میکنیم، ماهیت رفتار این نما تحت بارهای باد و زلزله را توضیح میدهیم و در مورد ماهیت عایقکاری و درزبندی آن وارد جزئیات تخصصی میشویم.
در حال تکمیل…
ایران آلوم | یراق الات درب و پنجره الومینیوم